Σίγουρα δεν ανήκει στην κατηγορία των βιβλίων που διαβάζεις και τα ξεχνάς γρήγορα. Είναι από εκείνα που σε κάνουν να σταματήσεις για λίγο, να σκεφτείς και να επιστρέφεις σε αυτά ακόμη και αφού γυρίσεις την τελευταία σελίδα.
Το μυθιστόρημα «Η Χρονιά της Ξεκούρασης και της Χαλάρωσης» της Ottessa Moshfegh, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, μπήκε στη λίστα των best seller στους New York Times και ανακηρύχθηκε ένα από τα καλύτερα της χρονιάς από μεγάλα διεθνή μέσα, αποτελεί ένα από τα πιο ιδιαίτερα και πολυσυζητημένα σύγχρονα μυθιστορήματα.
Η Ottessa Moshfegh θεωρείται μία από τις σημαντικότερες λογοτεχνικές φωνές της εποχής μας, ενώ η γραφή της έχει χαρακτηριστεί από κριτικούς ως βαθιά απολαυστική και γεμάτη ταλέντο. Και πράγματι, μέσα από αυτό το βιβλίο αποδεικνύει γιατί έχει καταφέρει να ξεχωρίσει στον χώρο της σύγχρονης λογοτεχνίας.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Νέα Υόρκη του 2000 και επικεντρώνεται σε μια νεαρή γυναίκα που, θεωρητικά, έχει όλα όσα θα μπορούσε να ζητήσει. Είναι όμορφη, νέα, απόφοιτη του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ζει σε ένα διαμέρισμα στο Upper East Side του Manhattan και έχει οικονομική άνεση χάρη στην κληρονομιά των γονιών της. Εργάζεται σε μια γκαλερί μοντέρνας τέχνης και η ζωή της, τουλάχιστον εξωτερικά, μοιάζει ιδανική.
Κι όμως, μέσα της υπάρχει ένα βαθύ κενό. Μια σκοτεινή τρύπα που δεν μπορεί να γεμίσει ούτε με χρήματα ούτε με κοινωνική επιτυχία. Η απώλεια των γονιών της, οι προβληματικές σχέσεις της και η γενικότερη αποξένωση που νιώθει από τον κόσμο γύρω της την οδηγούν σε μια ακραία αλλά παράδοξη απόφαση. Αποφασίζει λοιπόν να «αποσυρθεί» από τη ζωή για έναν ολόκληρο χρόνο.
Με τη βοήθεια μιας αλλόκοτης ψυχιάτρου και ενός επικίνδυνου κοκτέιλ φαρμάκων, επιδιώκει να περάσει έναν ολόκληρο χρόνο σε κατάσταση σχεδόν συνεχούς ύπνου. Πιστεύει ότι αυτή η ιδιότυπη «χειμερία νάρκη» θα λειτουργήσει σαν μια μορφή επανεκκίνησης, μια ευκαιρία να αποσυνδεθεί από τον κόσμο και να επιστρέψει σε αυτόν διαφορετική.
Η αφήγηση παρακολουθεί αυτή την παράξενη χρονιά απομόνωσης, ενώ παράλληλα ξεδιπλώνονται οι σχέσεις της με τους ελάχιστους ανθρώπους που υπάρχουν ακόμη στη ζωή της. Η Ρίβα, η μοναδική της φίλη, που συχνά τη ζηλεύει αλλά παραμένει δίπλα της, και ο Τρέβορ, ένας εγωκεντρικός σύντροφος που τη βλέπει περισσότερο σαν αντικείμενο παρά σαν ισότιμο άνθρωπο.
Η συγγραφέας δημιουργεί έναν πρωταγωνιστικό χαρακτήρα που δεν είναι απαραίτητα συμπαθής. Αντίθετα, είναι συχνά κυνικός, αποστασιοποιημένος και αδιάφορος. Κι όμως, ακριβώς αυτή η ατέλεια κάνει την ιστορία ακόμη πιο αληθινή και ενδιαφέρουσα.
Τι θα γινόταν αν μπορούσες απλώς να πατήσεις παύση στη ζωή σου για λίγο;
Μέσα από μια αφήγηση που ισορροπεί ανάμεσα στο σκοτεινό χιούμορ, τον κυνισμό και την τρυφερότητα, η Moshfegh καταφέρνει να σχολιάσει τη σύγχρονη ζωή, την ψυχική εξάντληση και την ανάγκη για απομόνωση σε έναν κόσμο που κινείται συνεχώς με υπερβολική ταχύτητα.
Το βιβλίο θέτει ένα ερώτημα που, λίγο πολύ, όλοι έχουμε σκεφτεί κάποια στιγμή. Τι θα γινόταν αν μπορούσες απλώς να πατήσεις παύση στη ζωή σου για λίγο; Να απομακρυνθείς από όλα και να επιστρέψεις όταν νιώσεις πραγματικά έτοιμος;
Η «Χρονιά της Ξεκούρασης και της Χαλάρωσης» δεν είναι ένα συμβατικό μυθιστόρημα με κλασική πλοκή και εύκολες απαντήσεις. Είναι μια ιδιαίτερη ιστορία για την αποξένωση, την ψυχική κόπωση και την ανάγκη του ανθρώπου να βρει ξανά τον εαυτό του.
Και ίσως γι’ αυτό έχει αγαπηθεί τόσο πολύ από αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Γιατί, πίσω από την παράξενη ιδέα της χειμερίας νάρκης ενός ολόκληρου χρόνου, κρύβεται μια βαθιά ανθρώπινη επιθυμία. Να σταματήσεις για λίγο, να πάρεις μια ανάσα και να επιστρέψεις στη ζωή διαφορετικός.
Featured image: ai generated
