Η Mattel λάνσαρε την πρώτη κούκλα με νευροδιαφορετική ταυτότητα κι άνοιξε συζητήσεις
Τα τελευταία χρόνια, με τις διαγνώσεις αυτισμού και ADHD να αυξάνονται, η νευροδιαφορετικότητα (neurodivergence) έχει περάσει από τον επιστημονικό λόγο στην καθημερινή συζήτηση – κι η Mattel κάνει αίσθηση για άλλη μία φορά. Ο λόγος για την πρώτη Barbie με αναφορά στον αυτισμό, η οποία εντάσσεται στη σειρά Fashionistas κι ανοίγει τη συζήτηση γύρω από τη συμπερίληψη στο παιχνίδι.
Η πρώτη Barbie με αναφορά στον αυτισμό
Η νέα κούκλα σχεδιάστηκε σε συνεργασία με άτομα στο φάσμα και οργανώσεις αυτοεκπροσώπησης, όπως το Autistic Self Advocacy Network, με στόχο να αποτυπώσει μικρές αλλά ουσιαστικές λεπτομέρειες της καθημερινότητας πολλών παιδιών στο φάσμα του αυτισμού.
Η συγκεκριμένη Barbie φορά άνετα, αισθητηριακά φιλικά ρούχα και flat παπούτσια, κρατά ένα fidget toy για στιγμές αυτορρύθμισης και συνοδεύεται από ακουστικά μείωσης θορύβου, αναγνωρίζοντας τη δυσκολία που μπορεί να προκαλεί ο έντονος ήχος. Περιλαμβάνει επίσης ένα tablet με σύμβολα AAC για εναλλακτική επικοινωνία, ενώ τα χέρια της είναι σχεδιασμένα ώστε να παραπέμπουν σε κινήσεις stimming. Ακόμη και το βλέμμα της είναι ελαφρώς αποστραμμένο — μια συνειδητή επιλογή που αναφέρεται στην αποφυγή έντονης οπτικής επαφής.
Οι επιφυλάξεις και ο διάλογος γύρω από τα στερεότυπα
Το λανσάρισμα καλωσορίστηκε από πολλούς γονείς και οργανώσεις ως ένα σημαντικό βήμα awareness, ειδικά για παιδιά που σπάνια μπορούν να ταυτιστούν με τα παιχνίδια τους. Καθώς η Barbie πάντα αντικατόπτριζε ό,τι μπορεί να είναι ένα κορίτσι ή μία γυναίκα (είτε σε επίπεδο επαγγέλματος είτε ως κοινωνικό πρότυπο) η συγκεκριμένη προσκαλεί για συζήτηση, κατανόηση και εξοικείωση με τη νευροδιαφορετικότητα όχι μόνο για τα παιδιά στο φάσμα, αλλά και για τους συνομηλίκους τους.
Φυσικά δεν έλειψαν οι επιφυλάξεις, καθώς κάποιοι γονείς εξέφρασαν ανησυχίες για το αν μια “autistic Barbie” μπορεί άθελά της να οδηγήσει σε στερεοτυπική απεικόνιση. Το κύριο αντεπιχείρημα είναι πως ο αυτισμός είναι ένα ευρύ φάσμα εμπειριών που δεν μπορεί να αποδοθεί πλήρως μέσα από ένα μόνο παιχνίδι. Όπως επισημαίνουν και οργανώσεις του χώρου, καμία κούκλα δεν μπορεί να εκπροσωπήσει όλους.
H συνεργασία με την Δανάη Γεωργαντά
Στο πλαίσιο της κυκλοφορίας της κούκλας, στην Ελλάδα η Barbie συνεργάστηκε με τη YouTuber, επιχειρηματία και δημιουργό περιεχομένου Δανάη Γεωργαντά, γνωστή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο κανάλι της στο YouTube ως «Μικρή Ολλανδέζα». Η Δανάη διαγνώσθηκε στα 30 της με ΔΕΠΥ και αυτισμό και έκτοτε μιλά ανοιχτά για τη δική της εμπειρία, συμβάλλοντας στην ενημέρωση και την κατανόηση γύρω από τη νευροδιαφορετικότητα.
Παράλληλα, στην Ελλάδα η Barbie θα στηρίξει το έργο του φιλανθρωπικού σωματείου Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων (ΕΕΠΑΑ) προσφέροντας παιχνίδια. Από το 1992 το σωματείο υποστηρίζει άτομα στο φάσμα του αυτισμού και τις οικογένειές τους μέσω των δομών και των δράσεων του.
Προσωπικά, καθώς εργάζομαι σε χώρο σχετικό με την ψυχική υγεία και τη νευροδιαφορετικότητα, εκτιμώ τις επιφυλάξεις αυτών τον γονέων – ο αυτισμός δεν είναι μία “γραμμική” κατάσταση, αλλά όντως φάσμα. Και κάθε παιδί έχει διαφορετικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει, αλλά και διαφορετικά χαρίσματα. Εντούτοις, η Barbie πάντα ήταν το κίνητρο για να ανοίξει ο διάλογος για τη σύγχρονη κοινωνία (με τρανή απόδειξη την ταινία της Greta Gerwig) κι η συγκεκριμένη είναι πολύ πιθανό να ανοίξει τον δρόμο για περισσότερη κατανόηση κι αποδοχή.
Η κούκλα Barbie με αυτισμό θα είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα σε καταστήματα λιανικής πώλησης και online.
Πηγή: Net Mums
Featured image: Barbie/ Mattel
