Η περίοδος δεν έρχεται στην ώρα της, οι ημέρες περνούν και το πρώτο πράγμα που σκέφτεσαι είναι μια πιθανή εγκυμοσύνη. Τι συμβαίνει, όμως, όταν το τεστ είναι αρνητικό και η καθυστέρηση συνεχίζεται;
Η αλήθεια είναι πως ο εμμηνορροϊκός κύκλος επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, ορισμένους από τους οποίους ίσως δεν έχουμε καν σκεφτεί. Οι ορμονικές μεταβολές, το βάρος, η ψυχολογική μας κατάσταση αλλά και ορισμένα προβλήματα υγείας μπορούν να επηρεάσουν την ωορρηξία και, κατά συνέπεια, την εμφάνιση της περιόδου. Όπως έχει επισημάνει και η γυναικολόγος Alyssa Dweck, συγγραφέας του βιβλίου V is for Vagina, η απουσία της περιόδου δεν συνδέεται αποκλειστικά με την εγκυμοσύνη.
Ας δούμε έξι πιθανές εξηγήσεις.
1. Απότομη απώλεια βάρους ή υπερβολική γυμναστική
Η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση είναι σημαντικές για την υγεία μας. Όταν όμως το σώμα δεν λαμβάνει αρκετή ενέργεια για να καλύψει τις ανάγκες του, μπορεί να επηρεαστεί και ο εμμηνορροϊκός κύκλος. Η απότομη απώλεια βάρους, η πολύ περιοριστική διατροφή ή η έντονη προπόνηση χωρίς επαρκή αποκατάσταση ενδέχεται να διαταράξουν την ορμονική λειτουργία που ρυθμίζει την ωορρηξία. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται η λεγόμενη λειτουργική υποθαλαμική αμηνόρροια, κατά την οποία η περίοδος σταματά λόγω μειωμένης ενεργειακής διαθεσιμότητας, έντονου στρες ή συνδυασμού παραγόντων.
Και κάτι που αξίζει να γνωρίζουμε: αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και σε γυναίκες με φυσιολογικό βάρος. Δεν αφορά αποκλειστικά εκείνες που έχουν πολύ χαμηλό Δείκτη Μάζας Σώματος.
2. Έντονο άγχος και συναισθηματική πίεση
Ένα δύσκολο διάστημα στη δουλειά, μια σημαντική αλλαγή στη ζωή μας ή ένα ιδιαίτερα στρεσογόνο γεγονός μπορούν να επηρεάσουν περισσότερο από τη διάθεσή μας. Το έντονο ή παρατεταμένο στρες επηρεάζει τον υποθάλαμο, μια περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στη ρύθμιση των ορμονών του αναπαραγωγικού συστήματος.
Όταν διαταράσσεται αυτή η λειτουργία, η ωορρηξία μπορεί να καθυστερήσει ή να μην πραγματοποιηθεί, με αποτέλεσμα να αλλάξει και η ημερομηνία της περιόδου. Αυτό δεν σημαίνει πως κάθε φορά που αγχωνόμαστε θα έχουμε καθυστέρηση. Ωστόσο, όταν η ψυχολογική πίεση είναι μεγάλη και διαρκεί αρκετό καιρό, μπορεί να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν τον κύκλο μας.
3. Διαταραχές του θυρεοειδούς
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας στον λαιμό μας, με ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του οργανισμού. Οι ορμόνες που παράγει επηρεάζουν τον μεταβολισμό, την ενέργεια και πολλές ακόμη λειτουργίες, ανάμεσά τους και την αναπαραγωγική υγεία. Τόσο ο υποθυρεοειδισμός, όταν ο θυρεοειδής δεν παράγει αρκετές ορμόνες, όσο και ο υπερθυρεοειδισμός μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές στην περίοδο.
Ο κύκλος μπορεί να γίνει ακανόνιστος, η αιμορραγία να είναι πιο έντονη ή πιο περιορισμένη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η περίοδος μπορεί να απουσιάζει. Αν η καθυστέρηση συνοδεύεται από ανεξήγητη κόπωση, μεταβολές στο βάρος, δυσανεξία στο κρύο ή στη ζέστη ή ταχυκαρδίες, αξίζει να συζητήσουμε με τον γιατρό μας το ενδεχόμενο ελέγχου της θυρεοειδικής λειτουργίας.
4. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μία από τις συχνότερες ορμονικές διαταραχές σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Χαρακτηρίζεται από διαταραχές που μπορούν να επηρεάσουν την ωορρηξία, με αποτέλεσμα η περίοδος να εμφανίζεται αραιότερα ή να απουσιάζει για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι η ακμή, η αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή στο σώμα και η αραίωση των μαλλιών. Ορισμένες γυναίκες μπορεί επίσης να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείριση του βάρους ή στη σύλληψη. Αξίζει να διευκρινίσουμε ότι το σύνδρομο δεν ταυτίζεται απλώς με την παρουσία μικρών κύστεων στις ωοθήκες. Η διάγνωσή του βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια και στην αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού, των συμπτωμάτων και των κατάλληλων εξετάσεων.
5. Αντισυλληπτικά και ορμονικές μέθοδοι αντισύλληψης
Αν ξεκίνησες πρόσφατα αντισυλληπτικά χάπια, άλλαξες μέθοδο αντισύλληψης ή διέκοψες μια ορμονική αγωγή, είναι πιθανό να παρατηρήσεις αλλαγές στην περίοδό σου.
Ορισμένες ορμονικές μέθοδοι μπορούν να κάνουν την αιμορραγία πιο ελαφριά ή ακόμη και να την καταστείλουν, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Για παράδειγμα, με ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια η αιμορραγία που εμφανίζεται στο διάλειμμα της λήψης δεν είναι κανονική έμμηνος ρύση, αλλά αιμορραγία απόσυρσης. Αντίστοιχα, μετά τη διακοπή της ορμονικής αντισύλληψης, ο φυσικός κύκλος μπορεί να χρειαστεί λίγο χρόνο για να επανέλθει στο προηγούμενο μοτίβο του.
Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, ακόμη και με χρήση αντισύλληψης, ένα τεστ είναι απαραίτητο για να διερευνηθεί η καθυστέρηση.
6. Περιεμμηνόπαυση ή πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια
Μετά τα 40, πολλές γυναίκες αρχίζουν να παρατηρούν αλλαγές στον κύκλο τους. Η περίοδος μπορεί να εμφανίζεται νωρίτερα ή αργότερα, να διαρκεί περισσότερες ή λιγότερες ημέρες και να συνοδεύεται από διαφορετικά συμπτώματα. Αυτές οι μεταβολές ενδέχεται να αποτελούν μέρος της περιεμμηνόπαυσης, της μεταβατικής περιόδου πριν από την εμμηνόπαυση.
Ωστόσο, όταν παρόμοιες αλλαγές εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 40 ετών, ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να διερευνήσει το ενδεχόμενο πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας. Πιθανά συμπτώματα είναι οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η κολπική ξηρότητα και οι διαταραχές του ύπνου. Η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια δεν σημαίνει απαραίτητα οριστική διακοπή της λειτουργίας των ωοθηκών, γι’ αυτό και δεν πρέπει να συγχέεται με την εμμηνόπαυση.
Πότε η καθυστέρηση χρειάζεται διερεύνηση;
Μια μικρή αλλαγή στον κύκλο μας δεν είναι απαραίτητα ανησυχητική. Αν όμως η περίοδος απουσιάζει για τρεις συνεχόμενους μήνες, ενώ προηγουμένως είχαμε τακτικό κύκλο, είναι σημαντικό να συμβουλευτούμε τον γυναικολόγο μας. Το ίδιο ισχύει αν παρατηρούμε επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις, σημαντικές αλλαγές στην αιμορραγία ή άλλα ασυνήθιστα συμπτώματα. Και βέβαια, ένα αρνητικό τεστ εγκυμοσύνης δεν αποκλείει πάντοτε την εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα αν έγινε πολύ νωρίς. Αν η περίοδος εξακολουθεί να μην εμφανίζεται, μπορούμε να επαναλάβουμε το τεστ έπειτα από λίγες ημέρες ή να ζητήσουμε ιατρική συμβουλή.
Το σώμα μας δεν λειτουργεί πάντα με την ίδια ακρίβεια κάθε μήνα. Γι’ αυτό έχει σημασία να γνωρίζουμε τι είναι φυσιολογικό για εμάς και να μην αγνοούμε τις αλλαγές που επιμένουν.
Featured image: unsplash.com/@benblenner


