Παραδεχτείτε το… οι περισσότεροι το κάνουμε! Λίγο πριν κοιμηθούμε, πιάνουμε το κινητό για να στείλουμε ένα τελευταίο μήνυμα, να μιλήσουμε με κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο ή να δούμε τι καινούργιο υπάρχει στα social media. Κι ενώ υποσχόμαστε στον εαυτό μας πως θα αφιερώσουμε μόλις πέντε λεπτά, καταλήγουμε να κοιτάζουμε την οθόνη πολύ περισσότερο. Το αποτέλεσμα; Ο ύπνος μας μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.
Και μπορεί αυτή η συνήθεια να μοιάζει εντελώς αθώα, όμως η επιστήμη έχει αρκετούς λόγους να μας προτείνει να αφήνουμε το κινητό στην άκρη πριν πέσουμε για ύπνο.
Τι συμβαίνει όταν ανταλλάσσουμε μηνύματα πριν κοιμηθούμε;
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychology of Popular Media Culture, η συχνή ανταλλαγή γραπτών μηνυμάτων συνδέεται με μικρότερη διάρκεια ύπνου.
Για τις ανάγκες της έρευνας, 83 φοιτητές απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με την ποιότητα του ύπνου τους και τη συχνότητα με την οποία έστελναν και λάμβαναν μηνύματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι αντάλλασσαν περισσότερα μηνύματα έτειναν να κοιμούνται λιγότερο. Βέβαια, πρόκειται για μια μικρή μελέτη που καταγράφει συσχετίσεις και όχι για απόδειξη ότι τα μηνύματα αποτελούν τη μοναδική αιτία της μειωμένης διάρκειας ύπνου. Ένας πιθανός λόγος είναι πως πολλοί συνηθίζουμε να αφήνουμε το κινητό δίπλα στο κρεβάτι, συχνά πάνω στο κομοδίνο ή ακόμη και στο μαξιλάρι. Έτσι, ένας ήχος ή μια δόνηση αρκεί για να διακόψει τον ύπνο μας.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη: η αίσθηση ότι πρέπει να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι. Όταν περιμένουμε ένα μήνυμα ή αισθανόμαστε την ανάγκη να απαντήσουμε αμέσως, είναι δυσκολότερο να χαλαρώσουμε πραγματικά.
Δεν φταίνε μόνο οι ειδοποιήσεις, αλλά και το ατελείωτο scrolling
Ας σκεφτούμε πόσες φορές έχουμε ανοίξει το Instagram για να δούμε μία φωτογραφία και, χωρίς να το καταλάβουμε, έχει περάσει μισή ώρα. Το ίδιο συμβαίνει με τα σύντομα βίντεο, τις ειδήσεις ή ακόμη και τα επαγγελματικά emails που αποφασίζουμε να ελέγξουμε λίγο πριν κοιμηθούμε. Αυτή η συνεχής εναλλαγή πληροφοριών κρατά την προσοχή μας ενεργή, τη στιγμή ακριβώς που θα θέλαμε να χαλαρώσουμε.
Παράλληλα, το φως της οθόνης, ιδιαίτερα όταν είναι έντονο, μπορεί να επηρεάσει τον κιρκάδιο ρυθμό μας, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης. Η έκθεση στο φως κατά τις βραδινές ώρες μπορεί να περιορίσει ή να καθυστερήσει την έκκριση μελατονίνης, της ορμόνης που βοηθά τον οργανισμό να προετοιμαστεί για ύπνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ματιά στην οθόνη θα μας προκαλέσει αϋπνία. Η διάρκεια χρήσης, η φωτεινότητα και κυρίως το περιεχόμενο με το οποίο ασχολούμαστε παίζουν σημαντικό ρόλο.
Και την επόμενη ημέρα; Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στη νύστα
Όταν ο ύπνος μας είναι ανεπαρκής ή διακόπτεται συχνά, είναι πιθανό να αισθανόμαστε περισσότερο κουρασμένοι, να δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε και να έχουμε λιγότερη υπομονή στην καθημερινότητά μας. Ο ποιοτικός ύπνος είναι απαραίτητος για τη μνήμη, τη συναισθηματική ισορροπία και τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Γι’ αυτό και η συστηματική έλλειψή του μπορεί να επηρεάσει τόσο την απόδοσή μας όσο και τη διάθεσή μας.
Αν λοιπόν ξυπνάμε το πρωί και το πρώτο πράγμα που σκεφτόμαστε είναι πως χρειαζόμαστε ακόμη μία ώρα ύπνου, ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε πόσο χρόνο αφιερώσαμε στο κινητό το προηγούμενο βράδυ.
Πώς μπορούμε να αποσυνδεθούμε πριν κοιμηθούμε;
Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουμε την τεχνολογία ούτε να γίνουμε υπερβολικά αυστηροί με τον εαυτό μας. Μερικές μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
- Βάζουμε ένα όριο στο βραδινό scrolling. Ας δοκιμάσουμε να αφήνουμε το κινητό στην άκρη περίπου 30 με 60 λεπτά πριν κοιμηθούμε.
- Ενεργοποιούμε τη λειτουργία «Μην ενοχλείτε». Έτσι αποφεύγουμε τις περιττές ειδοποιήσεις, διατηρώντας τη δυνατότητα να δεχόμαστε σημαντικές κλήσεις από συγκεκριμένες επαφές.
- Δεν παίρνουμε το κινητό στο κρεβάτι. Αν το χρησιμοποιούμε ως ξυπνητήρι, μπορούμε να το αφήνουμε σε ένα σημείο του δωματίου μακριά από το μαξιλάρι μας.
- Δημιουργούμε μια πιο χαλαρωτική βραδινή ρουτίνα. Ένα βιβλίο, λίγη απαλή μουσική, ένα ζεστό ντους ή μερικές σελίδες από το ημερολόγιό μας μπορούν να μας βοηθήσουν να αποφορτιστούμε.
- Αφήνουμε τις δύσκολες συζητήσεις για την επόμενη ημέρα. Ένα επαγγελματικό email ή μια συναισθηματικά φορτισμένη συνομιλία λίγο πριν κοιμηθούμε μπορεί να μας κρατήσει σε εγρήγορση περισσότερο απ’ όσο υπολογίζουμε.
Μήπως τελικά χρειαζόμαστε λίγο περισσότερο χρόνο offline;
Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να ανταλλάξουμε μια τρυφερή καληνύχτα με τον άνθρωπό μας ή να διαβάσουμε ένα τελευταίο μήνυμα από τους φίλους μας. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η μικρή συνήθεια μετατρέπεται σε μια ατελείωτη διαδικασία που μας στερεί πολύτιμες ώρες ξεκούρασης. Άλλωστε, τα μηνύματα, τα emails και οι αναρτήσεις θα βρίσκονται εκεί και το επόμενο πρωί. Ο ύπνος που χάσαμε, όμως, δεν αναπληρώνεται πάντα τόσο εύκολα.
Featured image: unsplash.com/@gettyimages
