Η βιταμίνη D είναι από εκείνα τα θρεπτικά συστατικά που το σώμα σου μπορεί να παράγει μόνο του, αρκεί να έχει σωστή έκθεση στον ήλιο. Δεν χρειάζονται υπερβολές, ούτε πολύωρη παραμονή κάτω από την ακτινοβολία. Το βασικό είναι να ξέρεις πώς λειτουργεί ο οργανισμός και ποια σημεία του σώματος αξιοποιούν καλύτερα το φως του ήλιου.
Αυτή η βιταμίνη συντίθεται στο δέρμα όταν εκτίθεσαι στην υπεριώδη ακτινοβολία τύπου UVB. Από εκεί και πέρα, το σώμα την ενεργοποιεί και τη χρησιμοποιεί για την υγεία των οστών, του ανοσοποιητικού και της συνολικής λειτουργίας του οργανισμού. Το λάθος που γίνεται συχνά είναι η αντίληψη ότι όσο περισσότερο κάθεσαι στον ήλιο, τόσο περισσότερη βιταμίνη D θα πάρεις. Στην πραγματικότητα, η παραγωγή της φτάνει γρήγορα σε ένα όριο και μετά σταματά, ενώ η ζημιά στο δέρμα συνεχίζεται.
Ποια σημεία του σώματος αρκούν για τη σύνθεση βιταμίνης D
Για να λειτουργήσει σωστά η διαδικασία, δεν χρειάζεται να εκθέσεις όλο το σώμα σου. Οι πιο αποτελεσματικές περιοχές είναι τα χέρια και τα πόδια. Αυτά τα σημεία έχουν αρκετή επιφάνεια δέρματος ώστε να γίνει η σύνθεση της βιταμίνης D, χωρίς να επιβαρύνεις πιο ευαίσθητες περιοχές όπως το πρόσωπο ή το στήθος. Στην πράξη, μια απλή καθημερινή έκθεση με κοντομάνικο ρούχο ή σορτς μπορεί να είναι αρκετή.
Ο χρόνος παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Συνήθως, λίγα λεπτά έκθεσης στον ήλιο είναι επαρκή για να ενεργοποιηθεί η παραγωγή της. Ο οργανισμός δεν χρειάζεται πολύ χρόνο για να ξεκινήσει τη διαδικασία. Μετά από ένα σημείο, η επιπλέον έκθεση δεν αυξάνει τα επίπεδα βιταμίνης D αλλά αυξάνει τον κίνδυνο για εγκαύματα και πρόωρη φθορά του δέρματος.
Η πιο πρακτική προσέγγιση είναι η συχνή, αλλά σύντομη επαφή με τον ήλιο. Αντί να προσπαθείς να «μαζέψεις» βιταμίνη D σε μία μεγάλη δόση ηλιοθεραπείας, είναι πιο έξυπνο να εκτίθεσαι για μικρά διαστήματα μέσα στην ημέρα ή μέσα στην εβδομάδα. Έτσι δίνεις στον οργανισμό σου αυτό που χρειάζεται χωρίς να τον πιέζεις.
Γιατί η υπερβολική ηλιοθεραπεία δεν αυξάνει τη βιταμίνη D
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι συνθήκες. Η ώρα της ημέρας, η εποχή, αλλά και το χρώμα του δέρματος επηρεάζουν το πόσο γρήγορα γίνεται η σύνθεση. Για παράδειγμα, τις μεσημεριανές ώρες η ακτινοβολία είναι πιο έντονη, άρα χρειάζεται ακόμα μικρότερος χρόνος έκθεσης. Αντίθετα, νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, η διαδικασία είναι πιο αργή και λιγότερο αποδοτική.
Δεν πρέπει επίσης να αγνοείς το γεγονός ότι η υπερβολή δεν προσφέρει κανένα επιπλέον όφελος. Πολλοί πιστεύουν ότι όσο περισσότερο «ψηθούν» στον ήλιο, τόσο καλύτερα. Αυτό είναι λάθος. Το σώμα σταματά να παράγει βιταμίνη D μετά από ένα σημείο… Ενώ το δέρμα συνεχίζει να δέχεται φθορά από την ακτινοβολία. Αυτός είναι και ο λόγος που η ισορροπία είναι το κλειδί.
Πότε η διατροφή ή τα συμπληρώματα γίνονται απαραίτητα
Αν εντάξεις την έκθεση στον ήλιο στην καθημερινότητά σου με μέτρο, το σώμα σου μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος των αναγκών του φυσικά. Μια βόλτα, λίγη κίνηση έξω, ακόμη και η καθημερινή μετακίνηση χωρίς υπερβολική αντηλιακή κάλυψη στα χέρια και στα πόδια μπορεί να συμβάλει σημαντικά.
Σε περιπτώσεις όπου η έκθεση στον ήλιο δεν είναι επαρκής, όπως τον χειμώνα ή σε άτομα που περνούν πολλές ώρες σε εσωτερικούς χώρους… Η πρόσληψη βιταμίνης D από τη διατροφή ή συμπληρώματα μπορεί να γίνει απαραίτητη.
Featured image: magnific.com/@freepik
