Μπορεί να είμαστε στις πρώτες μέρες του Νοέμβρη, όμως η ατμόσφαιρα ξεκινά να μυρίζει… Χριστουγεννιάτικα. Άλλωστε τα καταστήματα αρχίζουν να φορούν τα γιορτινά τους και στα ζαχαροπλαστεία άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα… μελομακάρονα (που, αν με ρωτάτε έπρεπε να βγαίνουν all year round!)! Κι εν γένει, οι μυρωδιές, τα αγαπημένα τραγούδια, οι οικογενειακές παραδόσεις και οι μικρές συνήθειες που επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο μας στέλνουν σε ένα trip down memory lane. Κι αν αυτή η επιστροφή στο παρελθόν φέρνει γλυκόπικρα συναισθήματα, σύμφωνα με την επιστήμη, η νοσταλγία μπορεί να έχει θετική επίδραση στην ψυχική μας ευεξία.
Αλλά… τι είναι η νοσταλγία;
Πρόκειται για το συναίσθημα που βιώνουμε όταν αναπολούμε στιγμές, ανθρώπους και εμπειρίες από το παρελθόν. Μπορεί να συνοδεύεται από χαρά, τρυφερότητα, αλλά και μια μικρή μελαγχολία για όσα έχουμε βιώσει. Αν και παλαιότερα αντιμετωπιζόταν ακόμη και ως μορφή ψυχικής διαταραχής, σήμερα οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι μπορεί να λειτουργήσει θετικά για την ψυχολογική μας κατάσταση.
Ας δούμε τη νοσταλγία λοιπόν, κάπως διαφορετικά γιατί…
… μπορεί να βελτιώσει τη διάθεσή μας.
Όλοι μας έχουμε θυμηθεί μία εμπειρία ή μία κατάσταση που, επαναφέροντας την εικόνα στο μυαλό μας, μας έκανε να χαμογελάσουμε. Η ανάκληση ευχάριστων αναμνήσεων μπορεί να μας προσφέρει συναισθηματική ανακούφιση, ιδιαίτερα σε περιόδους μοναξιάς ή αυξημένου άγχους. Μάλιστα, έρευνες έχουν δείξει ότι έτσι μπορούμε να ανακαλύψουμε ξανά το νόημα και τη θετική πλευρά της καθημερινότητάς μας.
… ενισχύει την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου.
Ειδικά σε γιορτές όπως τα Χριστούγεννα, μία χαρακτηριστική ανάμνηση είναι από τα παιδικά μας χρόνια με τη μαμά και το μπαμπά δίπλα στο δέντρο με κάθε λεπτομέρεια να ζωντανεύει στο μυαλό μας. Οι αναμνήσεις από αγαπημένα πρόσωπα και κοινές εμπειρίες μας υπενθυμίζουν τους δεσμούς που έχουμε δημιουργήσει στη ζωή μας. Έτσι, η νοσταλγία μπορεί να περιορίσει το αίσθημα μοναξιάς και να ενισχύσει την αίσθηση ότι αποτελούμε μέρος μιας ομάδας, είτε αυτή είναι η οικογένειά μας είτε οι φίλοι μας.
… μας φέρνει πιο κοντά στους αγαπημένους μας.
Ένα παλιό οικογενειακό έθιμο (όπως το να φορούν όλοι ένα χριστουγεννιάτικο πουλόβερ με το ίδιο μοτίβο), μια γιορτινή συνταγή της γιαγιάς ή μια ιστορία από τα παιδικά μας χρόνια μπορούν να γίνουν αφορμή για να μοιραστούμε στιγμές με τους ανθρώπους μας. Η αναβίωση τέτοιων παραδόσεων μάς βοηθά να δημιουργούμε νέες αναμνήσεις, διατηρώντας παράλληλα ζωντανές τις παλιές.
… μας θυμίζει να εκτιμούμε όσα έχουμε.
Είναι εύκολο, με το άγχος της καθημερινότητας να νιώθουμε πως κάτι μας λείπει. Κοιτάζοντας πίσω, όμως, κι αναγνωρίζοντας τις εμπειρίες και τους ανθρώπους της ζωής μας διαπιστώνουμε πως ό,τι χρειαζόμαστε… είναι δίπλα μας και μας χαμογελάει. Η νοσταλγία μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ευγνωμοσύνης, βοηθώντας μας να δούμε με μεγαλύτερη εκτίμηση όσα έχουμε σήμερα.
… μας θυμίζει ποιοι είμαστε κι από πού ερχόμαστε.
Οι αναμνήσεις δεν αφορούν μόνο όσα ζήσαμε, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εξελιχθήκαμε μέσα προηγούμενες εμπειρίες. Έρευνες έχουν συνδέσει τη νοσταλγία με μια ισχυρότερη αίσθηση προσωπικής ταυτότητας και αυθεντικότητας, υπενθυμίζοντάς μας τις αξίες και τα στοιχεία του χαρακτήρα μας που παραμένουν σημαντικά.
Φυσικά, δεν βιώνουμε όλοι τη νοσταλγία με τον ίδιο τρόπο. Για κάποιους, οι γιορτινές αναμνήσεις μπορεί να ξυπνούν δύσκολα συναισθήματα, ιδιαίτερα όταν συνδέονται με απώλεια ή δυσάρεστες εμπειρίες. Σαφώς σκοπός δεν είναι να εξιδανικεύσουμε ψευδώς το παρελθόν ή να συγκρίνουμε το τότε με το τώρα. Αλλά μπορούμε να μετατρέψουμε τα βιώματά μας σε θεμέλια για τη σημερινή μας ζωή. Άλλωστε, οι αναμνήσεις από το παρελθόν μπορούν να γίνουν εφαλτήριο για να δημιουργήσουμε νέες εμπειρίες για εμάς και τους αγαπημένους μας.
Πηγή: Health
Featured image: unsplash.com/@valeriiamiller
